Wat vorm & kleur zijn voor de schilder, zijn woorden en zinnen voor de schrijver.

In deze praktische oefeningen leer je daarmee te spelen en ontdek je hoe je ze kunt gebruiken voor maximaal effect.

Succes!

Oefening 1.

Schrijf de eerste 250 woorden van een kort verhaal maar maak er ÉÉN ZIN van. Zorg dat de zin grammaticaal in orde is en de juiste interpunctie heeft. Dit is een oefening voor het verbeteren van je zinsstructuur.

Oefening 2.

Schrijf een scène tussen twee mensen waarin beiden een geheim hebben dat ze geen van beiden openbaren. Niet aan elkaar en ook niet aan de lezer.

Oefening 3.

Schrijf een beschrijvende passage in een taal die niet jouw eigen is. Luister naar de manier waarop cafébezoekers praten, of mensen in een restaurant, bij de kapper of een andere plek waar mensen anders spreken dan jijzelf, bijvoorbeeld met een accent of een bepaald idioom en probeer dat taaltje op papier te krijgen.

Oefening 4.

Experimenteer met zinnen en alinea's. Zoek een beschrijvend stuk dat je mooi vindt, een alinea of twee, drie.

Ga nu alle zinnen herschrijven. Herschrijf het stuk eerst met uitsluitend simpele hoofdzinnen, zonder voegwoorden.
Herschrijf dan het stuk met alleen complex samengestelde zinnen, aaneengeschakeld met voegwoorden.
En herschrijf ten slotte het stuk met afwisselend simpele hoofdzinnen en samengestelde zinnen.
Je zult zien dat je daarmee heel goed snelheid en ritme kunt variëren.

Oefening 5.

Concentreer je op de werkwoorden. Zoek een mooie passage, ongeveer één pagina proza en onderzoek alle werkwoorden in elke zin. Zijn ze in de bedrijvende vorm (actief) of in de lijdende vorm (passief) gebruikt? Zijn het koppelwerkwoorden?

Als het een actief werkwoord is, is het werkwoord dan overgankelijk (=kan er een lijdend voorwerp bij) of intransitief (=er kan geen lijdend voorwerp bij)?

Is het werkwoord een metafoor voor iets anders (bijv. Mirjam zweefde boven de vloer)? Welk effect hebben deze werkwoorden op je leeservaring?

Oefening 6

Neem nu een stuk van je eigen werk en herzie alle werkwoorden die erin staan. Maak eerst alle werkwoorden actief, en maak vervolgens alle werkwoorden passief. Probeer ten slotte zoveel mogelijk werkwoorden te veranderen in metaforen.

Hopelijk heb je hiermee geleerd om de volgende keer bewuster om te gaan met je woorden en zinnen!

Alleen deze week: gratis penclip bij je Moleskine Agenda

Wie deze week een Moleskine Agenda bij ons koopt ontvangt als cadeau een prachtige Authentics Pen Clip Small Brushed Finish (waarde € 9,99).

De Authentics Pen Clip is speciaal ontworpen voor de Moleskine en wordt eenvoudig in de rug van het boekje geschoven. De roestvrijstalen clip is veerkrachtig zodat je pen netjes tegen de rug wordt geklemd.
Hij past op elke Moleskine, pocketformaat of large, hard cover of soft cover.

De penclip zelf  is 7 cm lang
Het uiteinde dat in de rug gestoken wordt is 13 cm
Totale afmetingen: 1,5 x 13 x 1 cm
Materiaal Roestvrijstaal – mat (brushed)
Ontwerp van Stefan Diez die er de Design Award 2007 voor heeft gewonnen

Voorwaarden: de aankoop dient afgerond (=besteld en betaald) te zijn vóór 31 juli 23.00 uur. We versturen de pen clip zonder potlood/doos met je Moleskine mee.

Bestel meteen je 18-maanden Moleskine agenda!

Soms kun je opeens tegen een leuke website aanlopen. Bijvoorbeeld eentje die zomaar gratis informatie biedt over het onderwerp waarin je geïnteresseerd bent. En nog in het Nederlands ook.

Zo kwam ik gisteravond min of meer per toeval op www.boekschrijven.nl terecht. 'Boekschrijven  helpt en inspireert bij het schrijven van je eigen boek', staat er bovenaan. Ze hebben een schrijfteam, bestaande uit David Mulder, Geerteke van Lierop, Nanda Huneman, Inez Risseeuw,  en Koen (redactie).

Het aardige van de site is dat er een hele serie audio-schrijflessen te vinden is. Eens in de zoveel weken wordt een nieuwe les toegevoegd. Lessen is misschien niet helemaal het goede woord. Het zijn meer korte praatprogramma's, ook wel podcasts genoemd, bestaande uit gesprekken met diverse schrijfteamleden. Leren schrijven per radio. Het kan!

De uitzendingen gaan onder meer over het belang van spanning in je tekst, het ontwikkelen van een verhaallijn, het principe van 'show, don't tell' en af en toe worden ook vragen van bezoekers beantwoord. De afleveringen duren steeds ongeveer twintig minuten en gaan vooral over de ervaringen van de sprekers, waarbij af en toe naar de gewoonten van bekende schrijvers wordt verwezen.

Het zijn gezellige een leerzame uitzendingen die zeker de moeite waard zijn om eens te beluisteren.

Inmiddels zijn er 15 afleveringen verschenen. Je kunt de radioprogramma's online op de website beluisteren of elke uitzending als mp3 downloaden, voor in de auto of trein, op de fiets, tijdens het sporten, bij het koken, of als je in bed ligt.

Voorbeeld LES 5 (Beantwoorden van vragen) :  download mp3

Als je wilt weten of je goed bezig bent bij het schrijven van je boek, kun je een checklist gebruiken. De Amerikaanse schrijver Mark C. Newton , die gek is op lijstjes, stelde er eentje op. Vrij vertaald door mij. Misschien heb jij er ook iets aan?

1. Hebben we dit al eerder gezien?
Ik kijk naar het skelet van de roman en ik denk: zit ik mijzelf te herhalen? Nee. Is dit ergens anders vandaan geplukt? Nee? Oké. Lijkt het in de verte op iets anders? Ja. Verdomme. Hoe kan ik zorgen voor een beetje meer onderscheid? Hoe kan ik er mijn eigen sausje overheen gieten? Maak er je eigen verhaal van, jongens. Zet er je eigen stempel op. Niet overdrijven, anders willen ze je opsluiten in een gesticht. Maar wel genoeg om de aandacht te trekken. Moeilijk te zeggen waar de grens precies ligt, trouwens. Dat moet je zelf uitvogelen.

2. Hebben de hoofdfiguren een persoonlijkheid?
Het kan me nog niet zoveel schelen of het over een opgroeiende boerenzoon gaat of een duistere heerser op een troon, een seriemoordenaar of wat dan ook. Het gaat om de denkbeeldige dialoog die ik met ze aan de bar zou kunnen hebben. Vervelen ze me mateloos? Dan werk ik ze vriendelijk doch beslist de roman uit.

3. Wat willen je personages bereiken?
Voor mij is dit het kruispunt tussen karakter en verhaal. Wat willen ze? Een beetje rust in hun leven of doorstoten naar de top? Alleen maar een beetje liefde en een drankje op z'n tijd? Dit biedt mogelijkheden. Je kunt je verhaal er omheen bouwen of je kunt ermee laten zien wat voor mensen je hoofdfiguren zijn.

4. Bedenk vantevoren waar je heen wilt
Het hoeft niet gedetailleerd te zijn, maar voordat je gaat zitten typen moet je toch wel weten wat de scene ongeveer op moet leveren. Als ik geen idee heb waar het over gaat dan kan ik helemaal vastlopen. En op een writer's block zit ik niet te wachten.

5. Ga je het verhaal verder helpen?
Zullen de woorden die je zo dadelijk gaat typen het verhaal verder brengen, oftewel, dragen ze stuk voor stuk bij aan de ontwikkeling van je personages of je plot? Allemaal? Goed. (Opmerking: een redacteur kan je hiermee om de oren slaan)

6. Als je geen enthousiasme kunt opbrengen, hou dan even op
Kom later maar terug. Ga niet zitten typen als je te moe of uitgeput bent. Wat je dan opschrijft gaat er later waarschijnlijk toch weer uit, dus waarom zou je je die ellende niet besparen? Neem een glas whiskey bij de open haard en word weer enthousiast. Als jij er geen lol aan hebt, waarom je lezers dan wel?

7. Ben ik mezelf aan het verbeteren?
Ik hoef geen beroemde meesterwerken te overtreffen maar zijn mijn zinnen beter, hebben de personages meer diepgang, is de situatie duidelijker? Voor mij is dit een belangrijk punt.

8. Zijn alle personages een eerlijke afspiegeling van de samenleving?
Zitten je hoofdstukken vol witte heterosexuele mannen die de vrouwtjes willen beschermen? Doe er dan een paar weg. We leven in een tijd waarin dit wat uitmaakt.

9. Voor wie schrijf je?
Bij mijn eerste roman trapte ik in die val. Ik ging me zitten afvragen op welke lezers ik me moest richten, waaraan ik dan moest denken en zo, met als resultaat – als ik heel eerlijk ben – een soepzootje. Kies één einddoel en een visie. Hou dat vast totdat je klaar bent. Maak je geen zorgen over wat moderne lezers zouden willen lezen.

10. Lees geen slechte recensies voordat je gaat schrijven
Ze verpesten het eerstvolgende uur van je schrijfsessie volkomen.

Bron: Guide to Literary Agents

Getipt via Twitter:

Een leuke animatie van 29 tips om creatief te blijven. Gemaakt door de Japanse ontwerper To Fu. Kijk maar: 

29 WAYS TO STAY CREATIVE from TO-FU on Vimeo.

Tip 2:

Neem altijd een notitieboek mee!
Je vindt ze bij Writersplaza in alle soorten en maten – Kijk maar >>

Potloden en kleurpotloden zijn natuurlijk in eerste instantie bedoeld om mee te tekenen of te schrijven. Maar sommige mensen hebben er andere ideeën over, bijvoorbeeld de kunstenares Jennifer Maestre of de finse artieste Jonna Pohjalainen.

Jennifer Maestre maakt prachtige sculpturen van kleurpotloden. Ze werd geïnspireerd door de zee-egel die heel uitdrukkelijk laat weten: raak me niet aan. En toch hebben we de neiging om hem wél aan te raken, ondanks de consequenties. Dit aantrekken-en-afstoten fascineerde haar.

Ook potloden hebben dat in zich. De ronde vorm van de huls, gelakt in een frisse kleur trekt ons aan, terwijl de punt juist gemeen kan prikken.En met de scherpe punt kunnen we weer pastelkleurige organische vormen tekenen.

Jennifer Maestre stelt paradox en verrassing centraal in haar werk, vertelt ze op haar website.

Een heleboel strakke, industrieel gefabiceerde objecten vormen de basis voor een vloeiende, zachte organische vorm, zoals zeeanemonen, vogels, planten, dieren.

Voor haar sculpturen gebruikt ze honderden kleurpotloden die ze allemaal in stukjes van 2.5 cm snijdt. Ze boort er een gaatje in om ze als kralen te kunnen gebruiken. Daarna worden ze allemaal geslepen en aan elkaar geregen met de peyote stitch

Haar inspiratiebronnen zijn de natuur, kunst van anderen, mythologie en soms ook haar eigen werk, zoals deze uil.

Bij Jonna Phojalainen (Finland) is vaak het milieu de inspiratiebron. Meestal laat zij zich door de plaats zelf inspireren. Ze maakt schilderijen en installaties en heeft niet alleen in Finland maar ook in andere Europese landen geëxposeerd.Bij een groepsexpositie in een project met Environmental Art ( Duurzame kunst) in Letland veranderde deze artieste een aantal bomen in het bos in levensgrote kleurpotloden.

Maar je kunt natuurlijk ook gewoon bestek maken van potloden. Of potloden van bestek, het is maar hoe je het bekijkt. Hoe vind je deze Peter Dalton Foodle set, bestaande uit mes, vork en lepel? Je kunt eten en tekenen tegelijk. Ideaal voor hongerige kunstenaars.

Abcdefghijklmnopqrstuvwxyz, een leuk filmpje uit 2008
Twee mensen die het alfabet tekenen.
Hand 1: Gradus Wouters (toen 5 jaar) en hand 2: Job Wouters, (toen 28 jaar) uit Amsterdam. Geregisseerd door Roel Wouters (leeftijd onbekend).

note of the director:
'Job and Gradus are both ambitious concerning letters. Spontanious jam sessions in our studio inspired us to make this film about the fun drawing letters'

Potloden bestaan uit een tekenstift van klei en grafiet in een houten omhulsel. Er zit dus geen lood in. De naam potlood verwijst nog naar de voorloper van het huidige potlood waarin wel een loodstift zat.Dat was goedkoper dan de zilverstift waar toen mee getekend of geschreven werd. Het mengsel voor de potloodstift van klei en grafiet wordt in een oven gebakken. De verhouding tussen klei en grafiet bepaalt de hardheid: hoe meer klei, hoe harder het potlood.

Potloden kun je voor allerlei tekeningen gebruiken, in alle standen en op vele ondergronden. Ze zijn goedkoop, uitgumbaar, in diverse kleuren verkrijgbaar, makkelijk te scherpen met puntenslijper of mes en  bovendien kindvriendelijk.

Harde potloden hebben de letter H en afhankelijk van de hardheid staat er een nummer bij, lopend van H (of 1H), 2H, 3H tot en met 9H, het hardste potlood.
Voor ontwerpers, architecten en technisch tekenaars zijn deze potloden heel geschikt, bijvoorbeeld om perspectieflijnen te tekenen of precieze constructietekeningen te maken. Toch kun je ook met harde potloden expressief tekenen. Dat doe je door kruislings te arceren, waarmee donkere en lichtere vlakken ontstaan.

Zachte potloden hebben de letter B en zijn veelzijdiger in het aanbrengen van textuur en toon dan harde potloden, lopend van B (of 1B), 2B, 3B tot en met 9B, het zachtste potlood. HB is een mengeling van hard en zacht en wordt vaak gebruikt op scholen.
Voor kunstenaars zijn de zachte potloden uitstekend geschikt om met textuur, toon, arcering of gewoon een simpele lijn diepte aan te brengen. De hele zachte potloden kun je voor grotere vlakken gebruiken.

Bruynzeel heeft een handige ladebox met 12 verschillende hardheden

De bruynzeelpotloden (hard of zacht) zijn ook per stuk verkrijgbaar bij Writersplaza

Andere typen potloden zijn o.a. het vulpotlood waar je ook uitstekend mee kunt schrijven zonder te hoeven slijpen, of het aquarelpotlood dat in combinatie met water een schilderachtig effect geeft.

Aquarelpotloden zijn eveneens bij Writersplaza verkrijgbaar – Blik met diverse kleuren

[filmpje]

Potlood tekening lijnvoering van een blad met nerven. Eerst zijn met HB potlood de grondvormen opgezet die daarna met zachter potlood zijn uitgewerkt. Die uitwerking zie je in het filmpje van De Gelderse school hieronder

Elk woord telt, vooral in korte stukken. Daarom is het belangrijk om een enkel goedgekozen woord volledig tot zijn recht te laten komen.

Hoe zuiniger je met je woorden bent, hoe sterker de boodschap overkomt.

Vier technieken om je woorden kracht bij te zetten.

1. Haal overbodige bijwoorden weg

Mark Twain, Ernest Hemingway en Stephen King waarschuwen schrijvers ervoor om met bijwoorden of adjectieven (modifiers) te strooien. Het moeilijke daarvan is dat ze zo gewoon zijn. Bekend maakt bemind: omdat je ze zo vaak hoort en leest neem je ze automatisch over. Maar meestal kun je ze zonder problemen schrappen.
Een paar voorbeeldjes:

omhoog klimmen
eindresultaat
aanwezige bezoekers
geleden verliezen
genomen maatregelen
bestaande problemen
nieuwe aanwinsten
overbodige ballast
de uiterste limiet
achterstallige schuld
plotselinge crisis
vreselijk drama
belangrijke kernpunten

Let bij het redigeren speciaal op woorden die herhalen wat je net gezegd hebt. Als je klimt ga je immers al omhoog. 'Omhoog' dus schrappen! Klim maar eens omlaag. Oké, dat kan als je alpinist bent. Maar alleen dàn.

2. Gebruik geen onnodige categoriewoorden

Als een woord onderdeel is van een categorie hoef je niet zowel het woord als de categorie te noemen.
Voorbeeld:

zwaar van gewicht
rond van vorm
opvallend van verschijning
opvliegend van karakter

Rond is een vorm, dat weten we wel. En dat 'zwaar' iets met gewicht te maken heeft weet ook iedereen. Weg met die categorieën.

3. Snoei synoniemen

Twee keer hetzelfde zeggen met verschillende woorden naast elkaar. Het kan mooi zijn, maar doe het alleen bewust. Of ben je bang en angstig om te schrappen en te strepen?

4. Gebruik niet niet

Laat die ontkenningen niet staan. Ik bedoel: haal ze weg. Zinnen met 'niet' zijn meestal indirect. Soms kun je het bewust toepassen, bijvoorbeeld in de zin 'Daar ben ik niet blij mee'. Voor de rest: weg met 'niet'.
Als iemand niet vriendelijk is, is hij onvriendelijk. Als iets niet opvallend is, is het onopvallend. Wat niet zwaar is, is meestal licht.

Tot slot.

Niets is verboden. Alles is toegestaan. Ook bijwoorden en adjectieven. Maar weeg ze en gebruik ze altijd bewust. Dan ontstaat een krachtig proza waarmee je indruk achterlaat.